Okulista Skarżysko-Kamienna: jaskra, zaćma i choroby wzroku, których nie wolno lekceważyć

Wzrok pogarsza się zwykle powoli. Na tyle powoli, że człowiek się przyzwyczaja i nie zauważa momentu, w którym problem zaczął być poważny. Mrużenie oczu za kierownicą, rezygnacja z czytania drobnego druku, bóle głowy po pracy przy ekranie. Każdy z tych sygnałów to powód, żeby umówić się do okulisty, zanim pojawi się coś trudniejszego do cofnięcia.

W Puls Med w Skarżysku-Kamiennej poradnia okulistyczna przyjmuje dzieci na NFZ i dorosłych prywatnie.

Kiedy natychmiast, kiedy w ciągu kilku dni

Część objawów ze strony oczu wymaga reakcji tego samego dnia. Nie jutro, nie w przyszłym tygodniu.

Idź do okulisty lub na izbę przyjęć, jeśli:

• nagle widzisz zasłonę lub czarną kurtynę w polu widzenia (możliwe odwarstwienie siatkówki)
• straciłeś wzrok w jednym oku nawet na kilka minut (przemijające niedokrwienie siatkówki)
• masz nagły ból oka z zaczerwienieniem i wymiotami (ostry atak jaskry)
• po urazie oka widzisz inaczej niż przed nim
• zauważyłeś gwałtowny wzrost liczby “muszek” lub nowe błyski (oderwanie ciała szklistego lub siatkówki)

To sytuacje, w których zwłoka może oznaczać trwałą utratę widzenia. Przy reszcie dolegliwości jest więcej czasu na planową wizytę.

Jaskra: choroba, której nie czujesz

Jaskra niszczy nerw wzrokowy stopniowo i przez lata nie boli. Większość pacjentów trafia do okulisty, gdy ubytek pola widzenia jest już wyraźny, bo wcześniej niczego nie czuli.

Ryzyko rośnie, jeśli:

• masz powyżej 40 lat
• w rodzinie ktoś chorował na jaskrę (ryzyko wzrasta 4-9 razy)
• chorujesz na cukrzycę lub masz krótkowzroczność powyżej -5 dioptrii
• przez długi czas stosowałeś sterydy w kroplach, tabletkach lub wziewnie

Rozpoznanie opiera się na trzech badaniach: pomiarze ciśnienia śródgałkowego, ocenie tarczy nerwu wzrokowego i perymetrii (badaniu pola widzenia). Leczenie, najczęściej krople obniżające ciśnienie, nie cofa strat, ale zatrzymuje postęp. Dlatego wczesne wykrycie robi dużą różnicę.

Wytyczne polskich towarzystw okulistycznych zalecają badanie przesiewowe w kierunku jaskry co 2 lata od 40. roku życia, a przy czynnikach ryzyka wcześniej i częściej.

Zaćma: kiedy okulary przestają pomagać

Zaćma to zmętnienie soczewki oka. Zaczyna się od trudności w czytaniu przy sztucznym świetle, potem dochodzi osłabienie widzenia kolorów i oślepienie przez reflektory samochodów w nocy. Okulary przestają pomagać.

Choroba dotyczy głównie osób po 60. roku życia, ale cukrzyca, stosowanie steroidów i urazy oka mogą przyspieszyć jej rozwój.

Leczenie jest chirurgiczne: zmętniałą soczewkę wymienia się na sztuczną implantowaną wewnątrz oka. Operacja trwa zazwyczaj 15-20 minut i przy braku powikłań jest ambulatoryjna. Efekty są bardzo dobre, zdecydowana większość pacjentów po zabiegu nie potrzebuje już okularów do dali lub potrzebuje ich tylko do czytania.

Kiedy kwalifikować się do operacji? Gdy zaćma zaczyna utrudniać codzienne funkcjonowanie: prowadzenie auta, czytanie, rozpoznawanie twarzy. Nie trzeba czekać, aż wzrok spadnie do minimum.

Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD)

Plamka żółta to centralny obszar siatkówki odpowiedzialny za widzenie szczegółów. Jej zwyrodnienie (age-related macular degeneration, AMD) powoduje, że środek pola widzenia staje się zamazany lub zniekształcony. Linie proste wyglądają jak faliste, twarze trudno rozpoznać.

AMD dotyka głównie osoby po 60. roku życia. Czynniki ryzyka to palenie papierosów (jeden z silniejszych), jasna karnacja i jasne tęczówki, otyłość i nadciśnienie.

Są dwa typy: suche (wolniejszy postęp, brak leczenia zatrzymującego) i mokre (szybkie pogorszenie, ale przy wczesnym rozpoznaniu można leczyć zastrzykami do ciała szklistego anty-VEGF). Forma mokra dobrze reaguje na leczenie, pod warunkiem że zacznie się je wcześnie.

Domowy test Amslera to prosty sposób na monitorowanie: siatka linii prostych oglądana jednym okiem. Jeśli linie wyglądają inaczej niż powinny, warto zgłosić się na kontrolę. Wzorzec siatki Amslera łatwo znaleźć w sieci i wydrukować.

Retinopatia cukrzycowa

Cukrzyca uszkadza naczynia krwionośne siatkówki. Na początku zmiany są bezobjawowe. Pacjent dowiaduje się o nich podczas badania dna oka, które powinno być wykonywane u każdego diabetyka regularnie, co roku lub częściej w zależności od stopnia wyrównania cukrzycy.

Niekontrolowana retinopatia cukrzycowa jest jedną z głównych przyczyn ślepoty w wieku produkcyjnym.

Przy dobrze wyrównanej cukrzycy zmiany postępują wolno. Gdy wyrównanie jest złe, pogorszenie może być gwałtowne. Leczenie laserowe i iniekcje doszklistkowe mogą zatrzymać postęp, ale nie cofną uszkodzeń siatkówki. Dlatego systematyczne kontrole okulistyczne to część leczenia cukrzycy, nie opcja dodatkowa.

Jeśli chorujesz na cukrzycę i nie pamiętasz, kiedy ostatnio badałeś dno oka, to dobry moment, żeby umówić wizytę.

Co okulista robi podczas wizyty

Standardowa konsultacja trwa zwykle 20-30 minut. Lekarz ocenia ostrość widzenia (tablica Snellena lub rzutnik), bada przedni odcinek oka w lampie szczelinowej i, w zależności od wskazań, bada dno oka i mierzy ciśnienie śródgałkowe.

Badanie dna oka zazwyczaj wymaga rozszerzenia źrenic kroplami. Działają przez 4-6 godzin, przez ten czas widzenie z bliska jest mocno zamazane i dochodzi do nadwrażliwości na światło. Lepiej nie prowadzić samochodu po takim badaniu i wziąć okulary przeciwsłoneczne.

Na pierwszą wizytę warto zabrać:

• aktualne okulary lub opakowanie po soczewkach kontaktowych z podaną mocą
• wyniki wcześniejszych badań okulistycznych, jeśli były wykonywane
• listę leków, szczególnie na cukrzycę, nadciśnienie i sterydy
• informację o chorobach oczu w rodzinie (jaskra, AMD)

Jak często badać wzrok

Zależy od wieku i stanu zdrowia.

Do 40. roku życia bez objawów: badanie co 5 lat wystarczy, chyba że nosisz okulary lub soczewki (wtedy co 2 lata).

Po 40. roku życia: co 2 lata, nawet bez dolegliwości. Jaskra, zaćma i AMD zaczynają się właśnie w tym wieku i na początku nie dają objawów.

Przy cukrzycy i nadciśnieniu: co roku lub zgodnie z zaleceniem lekarza prowadzącego.

Przy jaskrze lub AMD: częstotliwość ustala okulista indywidualnie, zazwyczaj co 3-6 miesięcy.

Dziecko u okulisty

Wady wzroku u dzieci często nie są zauważane przez rodziców, bo dzieci nie wiedzą, że widzą inaczej niż powinny. Warto obserwować: mrużenie oczu, siadanie blisko telewizora, podchodzenie bardzo blisko do tablicy, pocieranie oczu, bóle głowy po szkole.

Zez to osobna kwestia. Powinien być diagnozowany i leczony jak najwcześniej, bo po pewnym czasie oko zezujące “wyłącza się” z widzenia obuocznego i niedowidzenie staje się trudne do cofnięcia.

Poradnia okulistyczna Puls Med przyjmuje dzieci w ramach NFZ. Więcej o badaniu wzroku u dzieci w naszym poradniku o okulistyce dziecięcej.

Poradnia okulistyczna Puls Med w Skarżysku-Kamiennej

Szczegóły dotyczące lekarzy, terminów i trybu przyjęć znajdziesz na stronie poradni okulistycznej.

---

Wizytę umówisz pod numerem 41 251 49 03 lub przez rejestracja.przychodnia-pulsmed.pl.